Skip to content

ព្រះពុទ្ធសាសនា

ទ្រឹស្តីសំខាន់ៗ របស់ព្រះពុទ្ធ សាសនាមាន ៤

ទ្រឹស្តីសំខាន់ៗរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាមាន ៤គឺ

១. ទុក្ខអរិយសច្ចៈ

ទុក្ខដែលជាការពិត ដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលកើតឡើង ចំពោះមនុស្ស​ គ្រប់រូប

២. សមុទយអរិយសច្ចៈ

ហេតុដែល ជាការពិត ដ៏ប្រសើរខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលនាំអោយមាន ទុក្ខ “អវិជ្ជា” & “តណ្ហា

១/. អវិជ្ជា ៖ ការល្ងិតល្ងង់ មិនដឹង មិនយល់ នូវហេតុ ដែលនាំអោយមាន ទុក្ខ និង
២/. តណ្ហា ៖ សេចក្តី លោភលន់ ចង់មានចង់បានមិនចេះឆ្អែតឆ្អន់)

៣. និរោធអរិយសច្ចៈ

ការបំបាត់ទុក្ខ ជាការពិត ដ៏ប្រសើរ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដែលមនុស្ស​ម្នាក់ៗ ​អាច​បំ​បាត់​នូវឫសគល់ ​នៃទុក្ខ គឺអវិជ្ជា និង តណ្ហា

៤. មគ្គអរិយសច្ចៈ

ផ្លូវដែលជា ការពិត ដ៏ប្រសើរ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ ដើម្បីបំបាត់ នូវទុក្ខបានយ៉ាង ពិត​ប្រា​កដ៖

  • សម្មាទិដ្ឋិ ៖ សម្មា + ទដ្ឋិ
  • សម្មាសង្កប្បៈ ៖ ការត្រិះរិះអោយបានច្បាស់លាស់ ដោយចេះបែងចែករវាង អំពើល្អ និង អំពើអាក្រក់
  • សម្មាវាចា ៖ សំដីត្រូវ ហៅថាវាចាសុចរិតមាន ៤យ៉ាងគឺ​

១.) មុសាវាទ៖ កុំកុហស ភូតភរ
២.) បិសុនាវាទ៖ កុំនិយាយញុះញង់
៣.) ផរុសវាទ៖ កុំនិយាយគំរោះគំរើយ
៤.) សម្ផប្បណវាទ៖ កុំអោយនិយាយអ្វីដែលឥតប្រយោជន៍

  • សម្មាកម្មន្ត ៖ ការងារត្រឹមត្រូវ ប្រព្រឹត្តត្រឹមត្រូវ ប្រតិបត្តិត្រឹមត្រូវ ហៅថា សុចរិត បា​ណា (មិនសំលាប់សត្វមានជីវិត)​ អទិន្ធា (មិនលួចទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ) កាមេ (មិន​សេព កាមខុសច្បាប់ ឬ លួចប្រពន្ធគេ)
  • សម្មាអាជីវៈ ៖ ការចិញ្ចឹមជីវិតត្រឹមត្រូវ (ការប្រកបអាជីវកម្ម)
  • សម្មាវាយាម​ ៖ ការព្យាយាមត្រឹមត្រូវ (ថែរក្សានូវអំពើល្អ ដែលមានតាំងពីតូច ទប់​ស្កាត់ អំពោះអាក្រក់ គ្រប់បែបយ៉ាង កសាងបន្ថែមទៀតនុវអំពើល្អ)
  • សម្មាសតិ ៖ ការភ្ងាក់រលឹក នឹកឃើញត្រូវ ដោយនឹកឃើញនូវ អនិច្ចំ ទុក្ខំ អនត្តា
  • សម្មាសមាធិ ៖ ការធ្វើសមាធិត្រឹមត្រូវ គឺញ៉ាំងចិត្តអោយស្ងប់

ក្នុងព្រះពុទ្ទសាសនា តើលក្ខណៈបែបណាខ្លះ ដើម្បីក្លាយខ្លួនជា សាមណេ នឹង ​ភិក្ខុ?

ក្នុងព្រះពុទ្ទសាសនា លក្ខណៈដែលក្លាយខ្លួនជាសាមណេ នឹង ភិក្ខុបាន លុះត្រាតែមានការអនុញ្ញាតិពីមាតាបិតា បងប្អូន ឬ ប្រពន្ធ រដ្ធអំណាចគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ និង មានសុខភាពល្អ ហើយអ្នកចង់បួសត្រូវចូលទៅសំនិស្ស័យពីព្រះឧបជ្ឍាយ៍។ ប្រសិនបើ ព្រះឧបជ្ឍាយ៍អនុញ្ញាតិហើយ អ្នកបួសត្រូវកោសក់ ពុកមាត់ ពុកចង្ការ រោមចិញ្ចើម ទ្រត្រៃចីវរយកទៅប្រគេន ព្រះឧបជ្ឍាយ៍ដើម្បីធ្វើការបំបួស។

អ្វីខ្លះសំរាប់សំគាល់សង្ឃក្នុង ព្រះពុទ្ធសាសនា?

លក្ខណសំរាប់សំគាល់ព្រះសង្ឃក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាដូចជា ព្រះសង្ឃត្រូវប្រកាន់ភ្ជាប់នូវធម៌វិន័យ
ជាប់ខ្លួន ស្លៀកស្បង់ គ្រងចីពរពណ៌លឿង ឬ ខ្លឹមខ្នោរ កោរសក់ និង រោមចិញ្ចើម ស្ពាយ ឬ ទ្របាទ គ្មានពាក់គ្រឿងអលង្ការ គ្មានប្រើគ្រឿងក្រអូប អាកប្បកិរិយានឹងធឹង ព្រះនេត្រសំលឹងមួយជួរនឹម។

តើវត្តអារាមមានតួនាទីសំខាន់អ្វីខ្លះចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាយើង?

វត្តអារាមមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាដូចជា៖

 

  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យព្រះសង្ឃអប់រំសីលធម៌ ផ្សព្វផ្សាយពុទ្ធវចន ដល់ពុទ្ធបរិស័ទ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យប្រជាជនបានផ្សារភ្ជាប់ជីវិត របស់ គេទៅនិងព្រះពុទ្ធសាសនា។
  • ជាទីតាំងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា សំរាប់ឱ្យពុទ្ធសានិកទុកជាទីពឹងពាក់ ជាបង្អែងខាងផ្លូវចិត្ត។
  • ជាកន្លែងអប់រំកាយ ចិត្ត និង ជាទីសក្ការៈ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យប្រជាជនកម្ពុជានិយមធ្វើពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដែលជាប្រពៃណី ពុទ្ធសាសនា តាមទំនៀមទំលាប់របស់ប្រជាជនកម្ពុជាដូចជា បុណ្យកឋិន ភ្ជុំបិណ្ឌ មាឃបូជា វិសាខបូជា ចូលវស្សា ចេញវស្សា បុណ្យចូលឆ្នាំជាដើម។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ដុសខាត់ចិត្តឱ្យកកើតសេចក្តីប្រាថ្នា ជ្រះថ្លា  ឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ងប់។
  • ជាកន្លែងទីពំនាក់អាស្រ័យរបស់សិស្សានុសិស្សដែលជាកូនចៅប្រជាជនក្រីក្រ។
  • ជាមន្ទីពេទ្យសំរាប់ព្យាបាលជំងឺចិត្ត។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ប្រជុំរបស់ប្រជាជនគ្រប់រូបគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណះ គ្រប់វ័យដោយគ្មានរើយអើងពណ៌សម្បុរ សញ្ជាតិ ឋាន: នាទី សង្គម ដោយឥតប្រកាន់មាន ក្រ ឬមានជំនឿផ្សេងៗ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ក្នុងការជួយកសាងសង្គម ដូចជា ស្ពាន ថ្នល់ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ស្រះទឹក អណ្តូង និង ដាំដើមឈើមានតំលៃ ឈើហូបផ្លែឈើសំរាប់ធ្វើជាឧសថជាដើម។
  • ជាឃ្លាំងចំណេះដឹង ជាបណ្ណាល័យ ជាសារមន្ទីនៃវប្បធម៌ និង អរិយធម៌ជាដើម ដោយឥតប្រកាន់អ្នកមានជំនឿផ្សេងៗឡើយ។

ដូចនេះ វត្តអារាមពុទ្ធសាសនា មានសារសំខាន់ណាស់ ក្នុងការជួយសំរាលបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋ មួយកំរិត និង ជួយដោះស្រាយបញ្ហានានាក្នុងសង្គមមួយចំនែកទៀតផង។