Skip to content

Khmer

​​ដូច​ម្តេច​​​ដែល​​​​ហៅថា​​​​លទ្ធិ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​? ​ចូរ​​​បង្ហាញ​​​​ពី​​​​សារៈសំខាន់​​​​និង​​​​ការ​​​​អនុវត្ត​​ ​​របស់​​​​វា​​?

សំណួរ ៖ ​​ដូច​ម្តេច​​​ដែល​​​​ហៅថា​​​​លទ្ធិ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​? ​ចូរ​​​បង្ហាញ​​​​ពី​​​​សារៈសំខាន់​​​​និង​​​​ការ​​​​អនុវត្ត​​ ​​របស់​​​​វា​​?

ចម្លើយ ៖
​​លទ្ធិ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​​​ជា​​​​លទ្ធិ​​​​ដែល​​​​ផ្តល់​​​​អំណាច​​​​ដល់​​​​ប្រជាជន​​​​ជា​​ធំ​​ ​​ក្នុង​​​​ការ​​​​សម្រេច​​​​ជោគ​​ ​​វាសនា​​​​ប្រទេស​​ជាតិ​​ ​​ឲ្យ​​​​ស្រប​​តាម​​​​តម្រូវ​​​​ការ​​ ​​ឆន្ទៈ​​ ​​និង​​​​បំណង​​​​ប្រាថ្នា​​​​របស់​​​​ប្រជាជន​​​។​ ​​លទ្ធិ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​​​​មាន​​​​សារៈសំខាន់​​ ​​ជាច្រើន​​​​ដូចជា​​​៖​

  • ផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជ្រើសរើសតំណាងខ្លួនមានសិទ្ធិបង្កើតសមាគម ក្រុមហ៊ុន មូលនិធិ ឬអង្គការសង្គមផ្សេងៗ ដើម្បីបម្រើដល់ប្រជាជនទប់ទល់អំពើពុករលួយ ជំរុញអភិបាលកិច្ចល្អ និងការពារសេរីភាព។
  • ផ្តល់សេរីភាពពេញលេញក្នុងការបញ្ចេញមតិយោបល់ តាមរយៈការសរសេរ ការនិយាយ ការផ្សព្វ ផ្សាយ ការផ្លាស់ប្តូរអំណាចដោយសន្តិវិធី។
  • ធានាសិទ្ធិសេរីភាពក្នុងការហូបចុកអនាម័យ ការសិក្សាការថែរក្សាសុខភាព… ស្ថិតក្នុងក្របខណ្ឌ នៃច្បាប់។

 

គោលការណ៍ល្អៗក្នុងការអនុវត្តលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមាន៖

  1. មានសមភាពមិនរើសអើងប្រកាន់វណ្ណៈ ពណ៌សម្បុរ និងការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ ដោយបំពេញភារកិច្ច តាមតួនាទី ឋានៈ យុត្តិធម៌។
  2. ផ្តល់សិទ្ធិសេរីភាពគ្រប់បែបយ៉ាង (ការនិយាយស្ដី បញ្ចេញមតិ វែកញែកទាមទារ ឲ្យរដ្ឋាភិបាល ធ្វើតាមឆន្ទៈរាស្ដ្រ)។
  3. មានភាតរភាពយោគយល់ អធ្យាស្រ័យមិនរំលោភបំពានអ្នកដទៃ។
  4. មានសិទ្ធិចូលរួមប្រជុំ ការអប់រំ ការជឿលើសាសនា ការបង្កើតសមាគម និងផ្តល់សិទ្ធិលើវិស័យ សេដ្ឋកិច្ច និងម្ចាស់ កម្មសិទ្ធិ។
  5. មានការបោះឆ្នោតគោរពលទ្ធផលឆ្នោតដោយសេរី ត្រឹមត្រូវនិងយុត្តិធម៌។
  6. មាននីតិអាជ្ញាគ្រប់គ្រងច្បាប់មានតុលាការ ជំហរអព្យាក្រិត។
  7. មានពហុបក្សជាច្រើន ដើម្បីរក្សាតុល្យភាពក្នុងការគ្រប់គ្រង។
  8. មន្ដ្រីរាជការគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ត្រូវអនុវត្តភារកិច្ចតាមតួនាទីរៀងៗខ្លួន។

តើវត្តអារាមមានតួនាទីសំខាន់អ្វីខ្លះចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាយើង?

វត្តអារាមមានតួនាទីសំខាន់ណាស់ចំពោះប្រជាជនកម្ពុជាដូចជា៖

 

  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យព្រះសង្ឃអប់រំសីលធម៌ ផ្សព្វផ្សាយពុទ្ធវចន ដល់ពុទ្ធបរិស័ទ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យប្រជាជនបានផ្សារភ្ជាប់ជីវិត របស់ គេទៅនិងព្រះពុទ្ធសាសនា។
  • ជាទីតាំងនៃព្រះពុទ្ធសាសនា សំរាប់ឱ្យពុទ្ធសានិកទុកជាទីពឹងពាក់ ជាបង្អែងខាងផ្លូវចិត្ត។
  • ជាកន្លែងអប់រំកាយ ចិត្ត និង ជាទីសក្ការៈ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ឱ្យប្រជាជនកម្ពុជានិយមធ្វើពិធីបុណ្យផ្សេងៗ ដែលជាប្រពៃណី ពុទ្ធសាសនា តាមទំនៀមទំលាប់របស់ប្រជាជនកម្ពុជាដូចជា បុណ្យកឋិន ភ្ជុំបិណ្ឌ មាឃបូជា វិសាខបូជា ចូលវស្សា ចេញវស្សា បុណ្យចូលឆ្នាំជាដើម។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ដុសខាត់ចិត្តឱ្យកកើតសេចក្តីប្រាថ្នា ជ្រះថ្លា  ឱ្យមានអារម្មណ៍ស្ងប់។
  • ជាកន្លែងទីពំនាក់អាស្រ័យរបស់សិស្សានុសិស្សដែលជាកូនចៅប្រជាជនក្រីក្រ។
  • ជាមន្ទីពេទ្យសំរាប់ព្យាបាលជំងឺចិត្ត។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ប្រជុំរបស់ប្រជាជនគ្រប់រូបគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណះ គ្រប់វ័យដោយគ្មានរើយអើងពណ៌សម្បុរ សញ្ជាតិ ឋាន: នាទី សង្គម ដោយឥតប្រកាន់មាន ក្រ ឬមានជំនឿផ្សេងៗ។
  • ជាកន្លែងសំរាប់ ក្នុងការជួយកសាងសង្គម ដូចជា ស្ពាន ថ្នល់ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ ស្រះទឹក អណ្តូង និង ដាំដើមឈើមានតំលៃ ឈើហូបផ្លែឈើសំរាប់ធ្វើជាឧសថជាដើម។
  • ជាឃ្លាំងចំណេះដឹង ជាបណ្ណាល័យ ជាសារមន្ទីនៃវប្បធម៌ និង អរិយធម៌ជាដើម ដោយឥតប្រកាន់អ្នកមានជំនឿផ្សេងៗឡើយ។

ដូចនេះ វត្តអារាមពុទ្ធសាសនា មានសារសំខាន់ណាស់ ក្នុងការជួយសំរាលបន្ទុកសេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋ មួយកំរិត និង ជួយដោះស្រាយបញ្ហានានាក្នុងសង្គមមួយចំនែកទៀតផង។

មុខតំណែងរបស់ព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ

ព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ ត្រូវ “Guinness World Record” កត់ត្រាព្រះបរមងារ និងមុខតំណែងដែល ព្រះអង្គទ្រង់មានច្រើន ជាងគេលើលោក។

ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រូវ បានជ្រើសតាំងដូចជា៖

  • ព្រះមហាក្សត្រនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា គិតចាប់ពី ឆ្នាំ១៩៤១ដល់ឆ្នាំ១៩៥៥ ។
  • ពីឆ្នាំ ១៩៥៥ដល់១៩៦៦ ជានាយករដ្ឋមន្ដ្រី ។
  • ពីឆ្នាំ ១៩៦០ដល់១៩៧០ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ និងជាព្រះប្រធាន នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ ខណៈដែល ព្រះអង្គត្រូវបាន និរទេស នៅក្រៅប្រទេស និង
  • នៅឆ្នាំ ១៩៨២ ដល់ ១៩៨៨ ជាប្រមុខរដ្ឋខណៈដែលព្រះអង្គ និរទេសនៅ ក្រៅស្រុក និងពីឆ្នាំ ១៩៨៩ដល់១៩៩១ ក៏ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ។
  • ក្នុងឆ្នាំ១៩៩១ ជាព្រះប្រធាន ក្រុមប្រឹក្សាជាតិ និងជាព្រះប្រមុខ រដ្ឋពីឆ្នាំ ១៩៩១ដល់ ១៩៩៣ ។
  • នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ព្រះអង្គទ្រង់បាន ជ្រើសតាំងជា ព្រះមហាក្សត្រ ជាថ្មីម្ដងទៀត៕

Source: Most state roles held by a modern royal / When: 01 Jan 1993

បទពង្សាវតារខ្មែរ ដោយសម្តេចសង្ឃ ជួន ណាត

ខ្មែរអើយចូរចាំជាក់ថា តាមសាវតារ
ជាតិខេមរា ធ្លាប់តែថ្កើង
ទឹកដីខ្មែរធំ ទូលំទូលាយ
សព្វសាយរុងរឿង គេ…ឯងតែងលើកតម្កើង
តម្កល់ជាតិយើង ចាត់ទុកឡើងជាជាតិច្បង។
អារ្យធម៌ខ្ពង់ខ្ពស់ឆើតឆាយ បានចេញផ្សព្វផ្សាយ
គ្រប់ទិសទាំងឡាយ ចុងបូព៌ា
សាសនាសិល្បៈ ចម្លាក់វិចិត្រ
គំនិតសិក្សា តន្ត្រី…ទស្សនវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនា
ជាគោលការណ៍ ខ្មែរផ្សាយទៅ។
ខ្មែរអើយចូរស្តាប់សាវតារ ដែលបានចរចា
បញ្ជាក់ប្រាប់ថា ពូជខ្មែរថ្កើង
តាំងចិត្តឲ្យមាំ ខិតខំប្រឹងវិញ
បញ្ចេញតម្កើង តម្លៃ…នៃជាតិខ្មែរយើង
ឲ្យបានរុងរឿង ជាថ្មីឡើងតាមសាវតារ។

ព្រះរាជនិពន្ធដោយ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត

កំណាព្យ៖ ច្បាប់ប្រុស​ (បទ​ព្រហ្មគីតិ)

រៀនបទរៀនបាទចាស កុំច្រលាសលើរៀមច្បង
ស្រដីនឹងអ្នកផង ពាក្យឲ្យគួរកុំឯងវ៉ី។
អឺអើអញដាច់សាច់ ឆ្គងពាក្យពេចន៍គេស្រដី
ដើមដៀលឲ្យអប្រិយ ស្រដីថាកូនអត់ពូជ។
ចាស់ទុំមិនប្រដៅ ជេរកូនចៅទើបវាខូច
គេថាកូនឥតពូជ មិនដឹងច្បាប់នឹងចាស់ទុំ។
គេដៀលដល់ម៉ែឪ កេរ្តិ៍អាស្រូវស្អុយរហ៊ុម
គេស្តីដើមជៀវជុំ ដំនៀលនោះដល់មកចាស់។
កុំកាចកុំស្លូតពេក កុំចំអៀករៀនរហ័ស
កុំខ្លាចកុំហ៊ានណាស់ ឲ្យរំពឹងរំពៃគ្រប់។
ទោះដេកឲ្យរហ័ស ភ្ញាក់មុនចាស់ដោះឡើងលុប
មុខមាត់មើលឲ្យគ្រប់ ទ្រព្យរបស់សឹមដេកវិញ។
មាសប្រាក់ស្រូវអង្ករ ទុកឲ្យល្អកុំសប្បុរស
សំចៃកុំឲ្យអស់ មើលថែថួនខ្លួនឯងណា។
សូវស្តួចកុំឲ្យដាច់ បើវាតិចឲ្យឧស្សាហ៍
រិះរកផ្សំទៀតណា ឲ្យបានច្រើនក្រវើនទុក។
នឹងចាយឲ្យគិតក្រោយ ទោះនឹងឲ្យៗមើលមុខ
កុំឲ្យស៊ុកគ្រលុក ទោះនឹងទុកឲ្យចំណាំ។
រដូវធ្វើចំការ ឲ្យឧស្សាហ៍គ្រឿងគ្រាប់ដាំ
ស្លឹកគ្រៃខ្ញីត្រប់ត្រុំ ត្រាវត្រសក់ត្រប់បន្លៃ។
កុំខ្ជិលកុំច្រអូស ទៅរងួសរត់សុំគេ
គេមិនឲ្យឯងទេ តែគឺមោះព្រោះខ្ជិលដាំ។
ប្រយ័ត្នប្រយោជន៍យូរ ទោះលក់ដូរមើលថែថួន
ទោះទ្រព្យរបស់ខ្លួន ឲ្យសួរកូនសួរប្រពន្ធ។
កុំអាងឯងជាប្រុស ចាយរបស់មិនគិតគន់
មិនដឹងដល់ប្រពន្ធ ព្រមព្រៀងគ្នាឥតបើថា។
ទោះបីបើបងប្អូន រកពឹងខ្លួនទៅទីណា
ទោះទៅលេងឥតការ ឥតគេរកដើរឆ្ងាយជិត។
ឲ្យប្រាប់អ្នកនៅផ្ទះ កុំរលះឥតគំនិត
គេភ័យព្រួយចិត្តគិត ព្រោះមិនដឹងជាទៅណា។
បើសិនជាមានភ័ព្វ ប្រសើរគាប់នោះឥតថា
ប្រសិនពានពស់ខ្លា ខ្យល់ចុកចាប់ឥតបើសម។
កូនអើយបាកុំធ្លោយ កុំធ្លាប់ឲ្យអាប់កិត្តិយស
ធម្មតាកើតជាប្រុស ឲ្យរករៀនច្បាប់មាត្រា។
លោកថាហៅឆ្កួតបី មួយឆ្កួតស្រីមួយឆ្កួតស្រា
មួយឆ្កួតល្បែងពាលា លេងបៀប៉ោធួកំតាត់។
ទាក់មាន់ទាក់ទទា ជល់ភ្នាល់គ្នាបរបាញ់សត្វ
អន្ទាក់ដាក់បង្កាត់ ល្បែងអស់នោះមិនកំណើត។
ធម្មតាប៉ោ និងបៀ មិនដែលខ្មែរណានឹងកើត
មិនឮមានកំណើត មានតែលិចលង់ខ្លួនទេ។
ជួនកាលគេចាញ់ឯង រៀងរាល់ល្បែងតែងនឹងរេ
មានកាលឯងចាញ់គេ កុំទុកចិត្តថាឯងប៉ិន។

ដកស្រង់ចេញពីច្បាប់ប្រុសរបស់ បណ្ឌិត ម៉ឺន មៃ

សំណេរ​ខ្មែរ​ជាអក្សរ​ឡាតាំង

ការចម្លងសូរស័ព្ទជាអក្សរឡាតាំងចេញពីសៀវភៅ “មគ្គុទ្ទេសក៍ បារាំង ខ្មែរ” ដែលរៀបរៀងដោយប៉ាង.ផេង វិស្វករ នៅសាលាជាតិនៃស.ក.អ.រ ក្រុងភ្នំពេញ និង អ្ស.ហ្វ សូណូលេត៍ អ្នកមានសញ្ញាប័ត្រ សាលាជាតិ នៃភាសាបូព៌ា ក្រុងប៉ារីស ។ ក្នុងសៀវភៅនេះដែរយើងក៏ឃើញមានស្នាមព្រះហស្តលេខារបស់ព្រះករុណា សម្ដេចឪ នរោត្តម សីហនុ ដែលធ្វើឲ្យយើងខ្ញុំជាកូនចៅទុកចិត្ត ហើយយកមកធ្វើជាឯកសារយោងក្នុងការសរសេរពាក្យខ្មែរទៅជាអក្សរឡាតាំង ។

 

ព្យុញ្ជនៈ / Consonances

ល.រ ព្យុញ្ជនៈ អក្សរស័ព្ទជាឡាតាំង
1
2 khâ
3 ko
4 kho
5 ngo
6 châ
7 chhâ
8 cho
9 chho
10 nho
11
12 thâ
13 do
14 tho
15
16
17 thâ
18 to
19 tho
20 no
21
22 phâ
23 po
24 pho
25 mo
26 yo
27 ro
28 lo
29 vo
30
31
32
33 â

 

ស្រៈនិស្ស័យ / Vowels

ពួក “អ”
ស្រៈនិស្ស័យ អក្សរសព្ទជាឡាតាំង
អា a
អិ e
អី èï
អឹ œ
អឺ eu
អុ ó
អូ au
អួ uo
អើ ae
អឿ ùe
អៀ îe
អេ ế
អែ ê
អៃ ăï
អោ ao
អៅ aw
អុំ óm
អំ ấm
អាំ ăm
អះ ăh’
អុះ óh’
អេះ ếh’
អោះ âoh’
ពួក “អ៊”
ស្រៈនិស្ស័យ អក្សរសព្ទជាឡាតាំង
អ៊ា ea
អ៊ិ í
អ៊ី i
អ៊ឹ ú
អ៊ឺ ù
អ៊ុ
អ៊ូ ou
អ៊ួ uo
អ៊ើ eu
អ៊ឿ ùe
អ៊ៀ îe
អ៊េ é
អ៊ែ è
អ៊ៃ éï
អ៊ោ ô
អ៊ៅ ow
អ៊ុំ oúm
អ៊ំ om
អ៊ាំ óăm
អ៊ះ éăh’
អ៊ុះ oúh’
អ៊េះ íh’
អ៊ោះ ôh’

 

ស្រៈពេញតួ / Vowels

ល.រ ស្រៈពេញតួ អក្សរសព្ទជាឡាតាំង ឧទាហរណ៍
1 អិ (e) អ៊ិ (í) អី (èï) ឥន្ទ(en) ឥសូរ(í sau) ឥឡូវ(èïlauv)
2 អី (èï) អ៊ី (i) ឦសូរ(èï sau) ឦសាន(i san)
3 អុ (ó) អ៊ុ (oú) ឧក្រិដ្ឋ(ó kred) ឧណ្ហ(oún)
4 ŭ
5 អូវ (au) ឪឡឹក(auvlœk)
6 អៃ (ăï) ឰដ៏(ăïdâ)
7 rŏú (រឹ) ឫក(rúk)
8 rù (រឺ)
9 លឹ (lú) រឭក (rolúk)
10 លឺ (lù) ឮជ័យ (lùchéy)
11 អែ (ê) អេ (ế) ឯង (êng) ឯវំ (ếvâng)
12 អោ (ao) ឱកាស (aokas)
13 អោ (ao) ឲ្យ (aoy)
14 âu

 

សម្គាល់៖

  • យើងទម្លាប់សរសេរដោយជម្រុះចោលសក់លើរបស់អក្សរឡាតាំង នេះទំនងមកពីអ្នកវាយបញ្ចូលពាក្យឡាតាំងពិបាកក្នុងការប្រើក្ដារចុចបញ្ចូលក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ឬមានបំណងរក្សាវាឲ្យមានលក្ខណៈសាមញ្ញ។ “សុវណ្ណ” ឡាតាំងសរសេរជា “sóvănn” សម្រួលមកត្រឹម “sovann” ហើយក៏ប្រើវាជាភាសាអង់គ្លេសផងដែរ ។
  • ប្រើអក្សរ “V” សម្រាប់ “វ” ។ កន្លងមកឃើញថា មានការប្រើ “W” តំណាងឲ្យ “វ” ក្នុងពាក្យ “វត្ត” ដែលសរសេរជា “Watt” ដែលតាមគំរូនេះយើងគួរសរសេរថា “Vóătt” វិញទើបត្រឹមត្រូវជាង។
  • ទម្លាប់ទោះខុស ឬត្រូវ ដល់ពេលប្រើយូរៗទៅ នឹងក្លាយជាត្រូវ Angkor Wat យើងពុំអាចលើកយកមកពិភាក្សារកខុសត្រូវអ្វីឡើយ សូមគិតថានេះជាឈ្មោះ អង្គរវត្ត ជាភាសាអង់គ្លេស ដែលពុំមានអ្វីទាក់ទងនឹងសរសេរខ្មែរជាឡាតាំងឡើយ។
  • យើងទម្លាប់សរសេរ ក្រចេះ(Kratie) បាត់ដំបង(Battambang) អូរឫស្សី (Orussey) ជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែបើតម្រូវតាមក្បួនក្នុងទំព័រនេះ យើងគួរសរសេរជា ក្រចេះ(Krâchếh’ ~ Kracheh) បាត់ដំបង(Băt Dấmbâng ~ Bat Dambang) អូរឫស្សី (Aurússèï ~ Aurussei)។ ជារួម បើយើងសន្មតថាប្រើទំព័រនេះជាក្បួន យើងត្រូវតែ សរសេរ បាត់ដំបង(Bat Dambang) ហើយនឹងមិនសរសេរថា បាត់ដំបង(Battambang) ទេ ពីព្រោះវាពុំត្រូវតាមការកំណត់ក្នុងទំព័រនេះ។ គ្មានអ្វីខុស គ្មានអ្វីត្រូវឲ្យប្រាកដទេ គឺអាស្រ័យលើការកំណត់អ្វីជាមូលដ្ឋានប៉ុណ្ណោះ។ យើងក៏ពុំចង់រក្សាទុកករណីលើកលែងច្រើនពេកដែរ។
  • ប្រើអក្សរ “Y” សម្រាប់តែអក្សរ “យ” ប៉ុណ្ណោះ ។ “ស្រី” កុំសរសេរជា “Srey” គួរសរសេរជា “Srèï” ឬ “Srei” វិញ។
  • សញ្ញាបន្តក់។ កាន់(kăn) ណាស់(năs) ពាក់(péăk) ថ្នាក់(thnăk) ខ្លាញ់(khlănh) បាញ់(bănh) សក់(sấk) កត់(kất)របស់(robấs) ចង់(chấng) កញ្ចក់(kănhchấk) ត្រីរ៉ស់(trèï rấs) ប្រអប់(brâấb)។ ពត់ សរសេរដូច ពុត(póut)។
  • អ៊ាំង ដូចជា រនាំង(ronéăng)

 

ឧទាហរណ៍៖

  1. អរគុណ
  2. ការងារ(kar ngear)
  3. សិន(sen) មិន(mín)
  4. ស្រី(srèï)ស្រ្តី(strèï) ពីរ(pir)
  5. សឹង(soeng) នឹង(núng)
  6. សឺ(seu) គឺ(kù)
  7. ហុងកុង(hóngkóng)  គុណ(koún) ទុក(toúk)
  8. កូ(kau) គូ(kou)
  9. ស្រួល(sruol) ជួយ(chuoy)
  10. ឡើង(laeng) យើង(yeung)
  11. ល្បឿន(lbùen) គ្រឿង(krùeng)
  12. សៀវភៅ(sîevphow)ទៀត(tîet)
  13. ចេញ(chếnh) មេគុណ(mékoún)
  14. ដែល(dêl) ជែង(chèng)
  15. ដៃ(dăï) វៃ(véï)
  16. ស្រោម(sraom) លោក(lôk) រោគ(rôk)
  17. កៅ(kaw) ពៅ(pow)
  18. ខ្ញុំ(knhóm) កុំ(kóm)ប្រជុំ(prâchoúm)បង្គំ(bấng koúm)
  19. កំហាក(kấmhak) រំខាន(romkhan)
  20. ចាំ(chăm) តាំង(tăng) ទាំង(téăng) óăm
  21. ខ្លះ(klăh’) ព្រះ(préăh’)
  22. ចំរុះ(chấmróh’) ព្យុះ(pyoúh’)
  23. ឆេះ(chhếh’) នេះ(níh’)
  24. ហោះ(hâoh’) ឆ្ពោះ(chhpôh’)

Source: ខ្ញុំបានឃើញពីវេបសាយ៖ Map Maker Cambodia